Działania wynikające z lepszego zrozumienia obecnej sytuacji oraz naszych długoterminowych celów prowadzą do lepszych rezultatów i bardziej satysfakcjonującego życia. Tak w jednym zdaniu próbowałbym spiąć treści przedstawione na 552 stronach książki Zasady (angielski tytuł: Principles. Life and work) autorstwa Raya Dalio.

Może najpierw kilka słów o autorze. Człowiek ze świata inwestycyjnego, z dekadami zebranego doświadczenia. Początkowe sukcesy szybko zbudowały jego pewność siebie. Rozumiał jak działają rynki, zarabiał na nich duże pieniądze. Jeszcze większe pieniądze kładł na szali sprawdzenia się jego prognoz na przyszłość. Śmiało tez głosił swoje przewidywania na przyszłość w mediach. Do czasu, aż przejechał się na tym jak sto pięćdziesiąt. Kiedy stracił nie tylko fortunę, ale i twarz. Musiał zaczynać wszystko od nowa.

Dotkliwie przeżywając skutki swojej porażki, nie mógł początkowo zrozumieć, jak mógł popełnić tak duży błąd. Nie tylko jak mógł się tak bardzo pomylić, ale też jak bardzo musiał być zadufany w sobie, ale wszystko postawić na tę jedną kartę. Od tego czasu skupił się na zrozumienie tego, w jaki najlepszy sposób podejmować słuszne decyzje? Jakimi zasadami kierować się przy ich podejmowaniu? W jaki sposób uzyskać jak najbliższe prawdzie dane o rzeczywistości i jak je interpretować?

Książka w dużem mierze skupia się na poszukiwaniu prawdy. Zarówno o nas samych, jak i o otaczającej nas rzeczywistości. Na każdego z nas działa mnóstwo mechanizmów zniekształcających postrzeganie samego siebie i świata wokół nas.

Książka zwiera w sobie sporo strategii i framworków, które możemy zastosować w praktyce. Nie tylko w świecie finansów. Ale także w innych organizacjach. Czy przede wszystkim wobec samego siebie.

Z góry uprzędzam, że korzystanie z tych narzędzi nie zawsze będzie łatwe. Czasem będzie wręcz cholernie trudne. Bo będzie oznaczało zmierzenie się z prawdą. Z tym, że niektóre przekonania i założenia, na których zbudowaliśmy nasz biznes, życie czy tożsamość to zwykły bullshit. Na poczet długoterminowych korzyści musimy poświęcić swój chwilowy dyskomfort.

Na mnie osobiście największe wrażanie zrobił pięcioetapowy proces wprowadzania zmian. Byłem w szoku, jak często ja, jak i moim współpracownicy, rozwiązujemy problemy bez wcześniejszego dokładnego ich zdiagnozowania. Jak często rozmawiamy o rozwiązaniach, zanim tak naprawdę zrozumiemy problem i jego przyczyny.

Dokładny opis wspomnianego wcześniej procesu wprowadzenia zmian znajdziesz w moich poniższych notatkach, które spisywałem w trakcie lektury książki. Jest to esencja, którą z niej wydestylowałem. Warto się z nią zapoznać. Jednak potem i tak zachęcam do przeczytania książki na własne oczy.

  • Skad wiemy, ze wiemy? Czy nasza wiedza, jest rzeczywiście oparte o logikę, dane i fakty, czy wynika z podświadomych przekonań bądź zaklinania rzeczywistości?
  • Jakie są dokładnie nasze kryteria podjęcia danej decyzji?
  • Jaką osobistą cenę jesteśmy w stanie zapłacić za podjęcie danego wyboru?
  • Zawsze przed podjęciem decyzji spisuj kryteria i dokonuj ewaluacji na papierze
  • Twórz algorytmy podejmowania decyzji, ułatwia to proces i pomaga wyciągnąć najlepszy outcome
  • Znajdywać mądrzejszych od siebie, którzy się ze mną nie zgadzają i starać się zrozumieć, przeanalizować ich tok myślenia
  • Wiedziec, kiedy nie miec opini (co jest nie wazne? Co nie jest warte uwagi?)
  • Rozwijać i testować ogólne zasady zachowań w poszczególnych sytuacjach
  • Zarządzanie ryzykiem pozwalające na duże zyski minimalizując ryzyko ogromnych strat
  • Jak wykonasz mądrą i ciężką pracę, to możesz mieć cokolwiek chcesz. Ale nie wszystko co chcesz. Trzeba wybrać co jest teraz najważniejsze
  • Poznaj rzeczywistość i dealuj z nią, a nie ze swoim wyobrażeniem jaka powinna być
  • Bądź radykalnie otwarty na inne opinie, nie skreślaj ich od razu, bo Ci nie pasują, tylko staraj się je zrozumieć
  • Mów jak najwiecej o tym co chcesz robić i dlaczego, po to aby zbierać opinie i feedback
  • Do podejmowania dobrych decyzji potrzeba analityki a nie emocji
  • Ewolucja jest ciągłym procesem, wszystko się ciągle optymalizuje, zmieniają się wiec czynniki do podejmowania decyzji
  • Natura i świat nie są doskonałe. Dlatego ciągle ewoluują w poszukiwaniu doskonałości, której jednak nigdy nie osiągną. Tak samo jest z ludźmi, nikt z nas nie jest doskonały, każdy z nas popełnia błędy, dlatego należy nauczyć się przyznawać do niech przed sobą, a następnie przed innymi, aby przyspieszyć proces nauki i ewolucji. Nie zmienimy czegos, jesli wczesniej nie przyznamy ze jest bledne, nieskuteczne, nie zauważymy że może być lepsze
  • Ewolucja dlatego działa, bo interes jednostki jest powiązany z interesem grup, np. Sex jako przyjemność dla jednostki, a dla grupy zwiększenie różnorodności. Tak samo muszą działać zmiany wewnątrz organizacji
  • Zdolność do szybkiej zmiany i próbowania różnych scenariuszy ma więcej znaczenia niż logiczne, świadome planowanie. Patrz zmagania z wirusami, które nawet nie mają mózgu, a nie możemy ich ostatecznie pokonać
  • Umiejętność zdystansowania siebie od swoich działań, myśli i rezultatów, połączona z oswajaniem bólu i dyskomfortu psychicznego to klucz do bycia człowiekiem sukcesu. Ci którzy to opanowali są zdolni zmieniać siebie, organizacje oraz świat
  • Masz dwie role w swoim zyciu: designera siebie i wykonywacza siebie. Musisz je rozróżnić – ograniczenia wykonacza nie mogą ograniczać designera. Wykonywacz krok po kroku ma urealniac wizje designera
  • Designer musi miec obiektywny obraz wykonywacza aby nie wymyśleć mu projektów ponad jego obecne możliwości
  • Odkrycie że jesteś w czym slaby, to błogosławieństwo. Dzięki temu wiesz, aby się więcej tym nie zajmować. Niech zrobi to ktoś inny albo przynajmniej zbuduj sobie system, który będzie Ci to maksymalnie ułatwiał
  • Jak natrafiasz na ścianę, to możesz:
    • Temu zaprzeczyc i dalej w nia walic glowa
    • Zaakceptowac to i pracowac nad rozwiazaniem (nie zawsze sie musi udać, może po prostu jesteś w tym słaby jak Einstain w koszykówkę)
    • Zaakceptować tę słabość i znaleść inną drogę
    • Stwierdzić, że to nie ten kierunek i pójść w inną stronę
  • Jak jestes slaby, to skillem jest nawiazac relacje z mocnymi i uczyc sie od nich (jak robisz coś i nie masz wyników, to robisz to źle. Schowaj ego do kieszeni i zastosuj istrukcje kogoś komu wychodzi)
  • Nie staraj sie wypaść dobrze, staraj sie dostarczyć
  • Krótkie i długie konsekwencje:
    • Unikaj tego co teraz jest przyjemne ale ma słaby outcome – melanż
    • Rób to, co jest na początku trudne, ale daje dobry outcome – trening
  • 5 etapow skutecznego dostarczania coraz wyższej jakości
    • Jasno określone, sprecyzowane cele
    • Identyfikacja i brak tolerancji dla problemów które są po drodze 
    • Diagnostyka problemów, co jest ich prawdziwym źrodłem, gdzie jest ten pierwotny problem
    • Stworzenie planu działania w oparciu o powyższe
    • Wdrożenie planu w życie (stworzenie sobie środowiska które na maksa temu sprzyja)
    • Te kroki są rozdzielne, rób jeden na raz. Bo jak będziesz myślał o planowaniu podczas ustalanie celów czy o wykonaniu podczas planowania, to Cie to przeroście, stwierdzisz ze nie dasz rady. Podejdź tak, ze każdy kolejny krok ma wykonać ktoś inny, nie Ty
    • Zacznij trudno, nie ograniczaj sie tym jaki jesteś teraz. Jak będziesz robił proces dobrze, to odkryjesz nowe lądy i zaczniesz robić rzeczy niemożliwe z obecnej perspektywy
  • Dwa zaburzenia poznawcze:
    • Kazdy z nas ma ego, ktore z natury traktuje niezgodę czy krytykę jako atak
    • Nikt z nas nie widzi obiektywnie świata. Patrząc na to samo dostrzegamy różne rzeczy i rysujemy w naszych głowach różne wyobrażenia
  • Dyskusja ma na celu znalezienie najlepszego rozwiązania a nie przekonywania sie do racji. Jak wchodzisz na spotkanie z gotowym wnioskiem z jakim chcesz wyjść, to marnujesz czas
  • Byc open-minded to znaczy być otwartym na to co mówią inni w tym temacie, jeśli mają jakiś track record, potwierdzenie, że się znają. Nie oznacza ze masz marnować czas na gadanie z każdym. Nie oznacza też, że masz przyjąć stanowisko rozmówcy. Masz je zrozumieć i zdecydować na ile jest logiczne i słuszne
  • Regula 2 minut: każdy ma 2 minuty na wyłożenie swoich racji bez przerywania
  • Potrzeba posiadania głębokich relacji z ludźmi oraz robienia czegoś znaczącego jest wbudowana w ludzki mózg. Jako istoty socjalne, gdzie łączenie się w grupy i kooperacja pomagało przeżyć i przekazać dalej ładunek genetyczny
  • Tak naprawdę większość naszych decyzji i zachowań wynika z naszej podświadomości
  • Trenuj swoje ja (ego) z życzliwością i cierpliwością
  • Żeby podjąć decyzję, najpierw należy zebrać odpowiednie dane. Nie działamy w oparciu o to, co czujemy, co się nam wydaje
  • Z góry określone kryteria do podjęcia decyzji
  • Kryteria wrzuć do kompa, zrób excela czy algorytm, niech on podejmuje decyzje na danych. Bez zanieczyszczeń ego i emocji
  • Merytokracja – kogo opinie były do tej pory trafniejsze, tego głos się bardziej liczy
  • Tak naprawde, na logikę, nie ma nic strasznego i nic złego w poznaniu prawdy. To samo dobro, bo wiesz na czym stoisz i w koncu możesz podjąć się odpowiednich działań. To tyle ze strony logiki: dla ego to wielkie zagrożenie
  • W porządku jest popełniać błędy, ale nie w porządku jest nie wyciąganie i nie wdrażanie wynikających z nich wniosków
  • Ludzie boją się porażek, bo patrzą na to krótkoterminowo – teraz nie dałem rady. Prawdziwa perspektywa jest taka, teraz się uczę jak dawać radę w przyszłości
  • Jak nie ma jasności przy podjęciu decyzji wtedy używamy głosowania z wagami. Waga głosu zależ od track recordu i udowodnionej umiejętności logicznej argumentacji. Narzedzie: dot collector
  • Ktoś kto nie grał w piłkę albo grał w 5 lidze powinien zamknąć ryja, kiedy Messi wypowiada się na temat piłki. Ale z drugiej strony Messi powinien zamknąć ryja na tysiące różnych innych tematów. Krytyczna sprawa do dopuszczać do dyskusji odpowiednich ludzi
  • Znajdź najbardziej wiarygodną osobę w temacie i skonfrontuj z nią swoje założenia. Jak się z Tobą nie zgadza, to za wszelką cenę staraj się zrozumieć i zweryfikować jej punkt widzenia
  • Track record nie znaczy ze raz sie udalo. Powtarzalność ma znaczenie. Plus umiejętność wytłumaczenia skąd się ta powtarzalność bierze
  • Ktoś nie doświadczony też może mieć dobry pomysł, rację. Patrz ma jego argumentacje, jak przebiega logika jego myślenia aby móc to stwierdzić
  • Jaka jest moja rola w dyskusji – uczę sie, dzielę się doświadczeniem czy jestem równoprawnym ziomkiem do podjęcia decyzji
  • Kto jest duzo bardziej ważne niż co. Nie co ma być zrobione, ale kto jest odpowiedzialny za podjęcie tej decyzji
  • Zatrudniaj ludzi, ktorym wystarczy powiedzieć co ma byc zrobione, nie trzeba im mówić jak
  • Rozpoznanie problemu: najpierw upewnienie się jaka jest prawda, dopiero potem myślenie nad tym co zrobić
  • Czy wiedząc o kimś to co wiem teraz, zatrudniłbym go ponownie? Jeśli nie, to jest do wypisania z etatu
  • Caly czas monitoruj swoje wyniki i porównuj do zamierzonych celi. 
  • Jak najlepsze poznanie ludzi pod Tobą, abyś wiedział do czego są zdolni, jakie zadania im zlecać
  • Stawiaj przed ludźmi wyzwania. Krok po kroku, aby wiedzieć jakie są ich prawdziwe możliwości
  • Zanim ruszysz do przodu, spójrz w tył. Co do tej pory robiliśmy dobrze, co nie funkcjonowało jako należy. Jakie możemy wyciągnąć wnioski i je zaadaptować
  • Jak nie dajesz rady, to zgloś to i podejmij z kimś wyżej decyzję co dalej – szkolimy cię czy może ktoś inny się tym zajmie. Nie ma większej porażki niż brnięcie w udawanie, że dajesz radę
  • Każdy problem to okazja do rozwoju, wskoczenia na kolejny poziom. Jak kolejne powtórzenie na siłce pomimo tego że boli
  • Umiejętność zauważania problemów i braku tolerancji dla nich to motor do ciągłej innowacji
  • Zawsze zadawaj sobie pytanie co może pójść nie tak. Dzięki temu nie wejdziesz na ślepo do tematów które są nie wykonalne i będziesz przygotowany na napotkane później trudności
  • Zauważenie problemu a jego rozwiązanie to dwa odrębne procesy. Nie musisz znac rozwiązania, aby zauważyć i zgłosić problem. Rozwiązanie może znaleźć ktoś inny później
  • Buduj i systematycznie ulepszaj systemy dla powtarzalnych czynności
  • Nie wystarczy spisać systemy. Trzeba tez mieć system sprawdzający używanie systemów
  • Celem danego rozwiązania, systemu zawsze ma być dostarczanie długoterminowo najlepszego rezultatu (outcome). Nie skupiac sie na tym co tu i teraz, że w tej chwili można z kogoś wydoić 5 złotych
  • Każdy powinien mieć kogoś, o wysokich wewnętrznych standardach, ktory będzie patrzył mu na ręce
  • Nie troszcz się tylko o to, jak Twoja praca jest wykonana, ale też o to jak będzie wykonywana bez Ciebie
  • Double doing jest lepsze niz double check (niech dwóch ludzi zrobi to samo i porównajmy ich wyniki)
  • Sami nie zobaczymy swoim blind spotow. Potrzeba feedback z zewnatrz

2 comments add yours

  1. Świene ! rewelka. Czytałem Ray-a ale takie podsumowanie to jest coś. łatwo sobie przypomnieć wiele dobrych rzeczy.

Leave a Comment