Głębsze spojrzenie

Ostatnie kilkanaście miesięcy to dynamiczny rozkwit zdecentralizowanych giełd. Wraz z pojawieniem się projektów opartych o pule płynności (liquidity pools), korzystanie z nich stalo się znacznie prostsze. Z giełd bazujących na tym modelu (Uniswap, Kyber, Bancor) z powodzeniem jest w stanie skorzystać nawet niezaawansowana w krypto osoba. Bezpośrednio ze swojego portfela. Bez rejestracji i przechodzenia KYC.

Drugą korzyść, jaką wnoszą DEXy do krajobrazu krypto to ogromna łatwość listowania tam dowolnych coinów. Ponieważ giełdy są zdecentralizowane, to nie ma ciał decydujących o tym, które coiny mogą być na nich listowane bądź nie. Na przykład w przypadku Uniswap, wystarczy że nasz token będzie otwartoźródłowy i zgodny ze standardem ERC-20. A następnie stworzyć dla niego pulę płynności (liquidity pool).

Co ciekawe do dowolnej puli płynności na Uniswap może dołączyć każdy. Po prostu przesyła odpowiednie tokeny do smart contractu odpowiedzialnego za zapewnienie płynności. I od tego momentu stajemy się dostarczycielem płynności dla danego tokenu.  

Można się zapytać, ale po co? Odpowiedź jest prosta. Dla pieniędzy. Aby zarobić. Bowiem to właśnie do dostarczycieli płynności trafiają prowizję za dokonywanie handlu na Uniswap.

Continue reading →

W moich oczach perspektywa rozwoju Ethereum wygląda bardzo optymistycznie. I nie mam tutaj wcale na myśli wysiłków zmierzających do powstania Ethereum 2.0. O tym będzie innym razem. Dzisiaj skupimy się na bardziej namacalnym rozwiązaniu problemów Ethereum ze skalowalnością. Rozwiązaniu, które czeka tuż za rogiem.

Continue reading →
Źródło grafikuiOficjalna strona protokołu Erasure

Dzisiaj opowiemy sobie o tokenie Numeraire (NMR). Jego cena od załamania rynku  w połowie marca wzrosła już kilkakrotnie. Podstawą tych wzrostów jest solidny fundament, który pozwala z dużym optymizmem patrzeć w przyszłość.

Jednym z głównych problemów branży blockchain jest brak skupienia na realnych problemach i zastosowaniach. Zazwyczaj tworzone są protokoły i zdecentralizowane platformy o ogólnym zastosowaniu. Niestety wtedy często pytanie “ok, ale kto konkretnie i do czego ma tego użyć” pozostaje bez odpowiedzi.

Z NUMERAIRE jest odwrotnie. To projekt który wystartował w 2017 roku i zaczął od rozwiązywania jednego wąskiego usecase’u. Gdy okazało się, że w tej wąskiej roli rozwiązanie sprawdza się doskonale, to zostało one zgeneralizowane. I tak w drugiej połowie ubiegłego roku powstał Erasure Protocol. Ale zacznijmy od początku.

Po co powstał token Numeraire (NMR)?

Początkowo jedyną rolę tokenu, było stworzenie ekosystemu, który pozwalał jego twórcom na pozyskiwanie najlepszych modeli przewidujących ruchy na rynkach finansowych. Opierało się to na stworzeniu otwartej platformy, na której każdy mógł zamieścić swoje modele predykcyjne. Problem jaki by się tutaj pojawiał, znamy dobrze z codziennego korzystania z internetu. Mnóstwo niesprawdzonych a czasem wręcz intencjonalnie błędnych informacji. Jeśli publikacja informacji nic nie kosztuje, to bardzo szybko uzyskujemy śmietnik w którym trudne i kosztowne jest znalezienie właściwych i wiarygodnych informacji. I właśnie rozwiązaniem problemu tego informacyjnego śmietnika, w kontekście modeli predykcyjnych na rynkach finansowych, był pierwotnie token Numeraire (NMR). Gdy ktoś zgłasza swój model do konkursu, to musi zastawić tokeny NMR za skutecznością tego modelu. Jeśli sprawdza się on w praktyce, to jego twórca jest wynagradzany proporcjonalnie do jego skuteczności oraz wielkości jego zastawu. Z drugiej strony, jeśli model jest nieskuteczny, to zastaw jego twórcy jest odpowiednio redukowany. Reasumując, im lepszym modelem dysponujesz, im więcej środków postawisz na jego skuteczność, tym większe zyski wygenerujesz dla siebie.

Do tej pory system wypłacił nagrody dla twórców modeli o równowartości niemal 30 milionów dolarów.

Co ciekawe korzystający z tego mechanizmu fundusz Numerai działa na tradycyjnych rynkach finansowych. Nie inwestuje on w ogóle w krypto, lecz na rynkach akcji. Udział w nim jest ograniczony jedynie do inwestorów instytucjonalnych i akredytowanych. Nie możemy więc w łatwy sposób stać się jego klientem. Ale możemy zarabiać na dostarczaniu mu wiarygodnym modeli predykcyjnych. O ile jesteśmy ekspertami w dziedzinie big data, machine learningu oraz tradingu.

Powstanie Erasure Protocol

Gdy Numeraire dobrze sprawdzało się w rozwiązywaniu specyficznego problemu jego zespół postanowił dokonać generalizacji konceptu za nim stojącego. Rynki finansowe nie są bowiem jedynym miejscem, które potrzebuje wiarygodnych danych i modeli ich przetwarzania, aby podejmować właściwe decyzje. I jest w stanie za takie dane zapłacić. Dlatego właśnie w drugiej połowie 2019 roku powstał zdecentralizowanych protokół Erasure. Jego zadaniem jest umożliwienie tworzenia dowolnych rozwiązań, które potrzebują wiarygodnych informacji do podjęcia jakiejś decyzji. Odbywa się to za pomocą trzech głównych rozwiązań opartych o blockchain i smart contracty.

  1. Płatność za możliwość wykorzystania danych – dostawca danych umieszcza je w blockchainie (IPFS)  w zaszyfrowanej formie. Na straży tych danych stoi smart contract, który je deszyfruje i przekazuje nabywcy. W zamian za jego płatność. Co jest ważne, dostawca danych zastawia tokeny, mające świadczyć o wiarygodności przedstawianych przez niego danych. Im większą wartość zastawia dostawca, tym większą wiarygodność buduje w oczach nabywców
  2. Nabywca danych ma możliwość złożenia reklamacji. Jeśli uzna, że nabyte przez niego dane nie są tak wartościowe, jak sądził ich dostawca, to może zniszczyć część bądź całość zastawu złożonego przez dostawcę. Niszczenie tokenów nie jest jednak darmowe. Niszczący musi równocześnie zniszczyć pewną ilość tokenów posiadanych przez niego samego. Współczynnik ilości niszczonych tokenów w zastawie do niszczenia tokenów niszczącego jest określany przez nabywcę danych w momencie zgłaszania na platformie zainteresowanie, zlecenia na nie. Może na przykład wynosić 1 do 5, co oznacza, że zniszczenie każdych 5 tokenow z zastawu będzie się wiązać z koniecznością zniszczenia 1 tokenu z portfela osoby dokonującej zniszczenia. Ma to zapobiec zgłaszaniu fałszywych reklamacji i nieprawidłowych aktów niszczenie zastawów.
  3. Kolejnym fundamentem systemu jest zapisana na blockchainie, wiarygodna historia przeprowadzonych transakcji. Dzięki temu obie strony są w stanie siebie zweryfikować. Poszukujący danych może przeanalizować potencjalnych dostawców pod kątem tak, jak często już dostarczali dane, o jak dużej wartości oraz jaki był dotychczasowy współczynnik reklamacji. Również dostarczyciele danych są w stanie zweryfikować poszukujących. Pod kątem tego, czy nie nadużywają funkcji reklamacji. 

Dostępne aplikacje

Obecnie w oparciu o protokół funkcjonują trzy aplikacje. Pierwsza z nich jest aplikacja, od której się zaczęło. Dzięki której fundusz Numerai udostępnia specjalistom od big data i sztucznej inteligencji dane, dzięki którym oni opracowują dla niego najbardziej skuteczne modele inwestycyjne. Druga z nich, Erasure Quant, również jest rywalizacją odnośnie najlepszych modeli inwestycyjnych. Tak jak w przypadku poprzedniej aplikacji, tak i tutaj rywalizacja jest otwarta a jej beneficjentem jest również fundusz  Numerai. Różnica jest to, że Erasure Quant jest bardziej generyczny. Nie dostajesz żadnych danych, żadnego specyficznego problemu rozwiązania. Masz po prostu dostarczyć sygnał do inwestowania w spółki na rynkach akcji. To Ty jesteś ekspertem, więc wiesz jakie dane powinieneś wykorzystać do swojego modelu. I jak go najlepiej zaprojektować.

Z dwóch pierwszych aplikacji przeciętny człowiek nigdy nie skorzysta. Są one pomocne dla samego fundusz i dla specjalistów od data science i tradingu. Fundusz dostaje najlepszej jakości informacje i sygnały pozwalające na bardziej zyskowne inwestycje. Dostarczyciele tych danych zyskują wynagrodzenie za wartościową pracę, którą dostarczyli.

Trzecia z aplikacji, Erasure Bay, jest już dla każdego. Służy ona do składania zleceń na dostarczenie dowolnych informacji. Zarówno każdy z nas może złożyć zamówienie na dane, jak i dostarczyć informacje pożądane przez innych. Aplikacja jest połączona z Twitterem, który wykorzystywany jest do potwierdzania tożsamości uczestników oraz informowania świata o nowo pojawiających się zleceniach. W aplikacji płacimy i jesteśmy wynagradzani za pomocą stablecoin dolara DAI. Na to na celu ułatwienie korzystania z aplikacji. W stablecoinie łatwiej jest wyliczyć wartość danego zlecenia bądź zastawu pod jego rozwiązanie. DAI jest też dużo bardziej dostępny niż token NMR. Jednak pod spodem i tak wykorzystywany jest token NMR. O roli i działaniu tokenu opowiemy sobie w następnej sekcji.

Składając zlecenie na pozyskanie danych określamy:

  • Jakich danych oczekujemy
  • Ile jesteśmy gotowi za nie zapłacić
  • Jaka jest minimalna wartość zastawu, której oczekujemy od dostarczycieli informacji, jako gwarancja ich wiarygodności
  • Współczynnik kosztu niszczenia zastawu podczas reklamacji. Jeśli ustawimy wartość na 0,2, to zniszczenie każdego dolara z zastawu będzie nas kosztować 20 centów. Podczas zniszczenia zastawu w tle nabywany jest właśnie token NMR, który następnie jest niszczony
  • Okres czasu, przez który możemy składać reklamację od momentu akceptacji zgłoszenia danych.

Z drugiej strony realizując czyjeś zamówienia dostarczamy danych oraz wyznaczamy nasz zastaw, który wpłacany jest do smart contractu. Dane znajdują się w formie zaszyfrowanej na zdecentralizowanym dysku IPFS.  Smart contract ma możliwość ich rozszyfrowania i udostępnienia nabywcy po uiszczeniu przez niego płatności. Następnie przez określony w zleceniu czas nabywca danych może składać reklamacje. Jest tego nie zrobi, to zastaw wraca z powrotem do dostawcy danych. Jeśli zgłosi reklamację, to może w jej wyniku zniszczyć całość bądź część zastawu. Ponosząc przy tym koszt określony w zleceniu.

Oto kilka przykładów zleceń z aplikacji:

  • skany płuc pacjentów z COVID-19
  • Lista 50 największych aktów kradzieży sztuki
  • Model ewaluacji fundamentalnej tokenu NMR
  • Odpowiedź na do tej pory nieodpowiedziane pytanie techniczne w serwisie Stack Exchange

Rola tokenu NMR

Główną rolą tokenu Numeraire (NMR) jest jego zastawianie przez osoby, będące dostawcami informacji. Wartością swojego zastawu sygnalizują potencjalnemu nabywcy wiarygodność dostarczanych informacji. Ryzykując utratę całości bądź części zastawu w przypadku dostarczenia danych nie uznanych przez kupującego za wystarczająco wiarygodne.

Pytanie jakie tutaj możemy sobie zadać, to czy nie byłoby wygodniej, gdyby zamiast specjalnego tokenu wykorzystywać do tego celu Ether bądź DAI. Pytanie to jest jak najbardziej zasadne. Jak pokazuje przykład Erasure Bay aplikacje skierowane do szerokiego grona odbiorców mogą wybierać DAI jako walutę używaną do składania zastawów i wynagradzania dostawców informacji. Kluczowe jak wiele aplikacji opartych o Erasure Protocol zdecyduje się na ten krok. Ilość umieszczonych tokenów w zastawia oraz potrzeba ich nabycia do skorzystania z platformy jest jednym z decydujących czynników fundamentalnie wpływających na cenę. 

Drugi mechanizm, do którego wykorzystywany jest token NMR, to niszczenie zastawów w wyniku reklamacji. W tym przypadku zawsze mamy do czynienia z niszczeniem tokenu NMR. Nawet jeśli zastaw jest w innym tokenie (np. DAI), to w momencie jego niszczenia system pod spodem wymieni zastaw na NMR i dokonuje jego spalenia. Mamy więc wbudowany, ekonomicznie uzasadniony mechanizm stale zmniejszający ilość istniejących tokenów NMR. Siła tego wpływu będzie zależała od popularności samego protokołu. Jak wiele aplikacji w oparciu o niego zostanie zbudowanych? Jakie realne problemy będa rozwiązywane przy ich pomocy? Jak dużą popularność uzyskają? Jak duży będzie volumen wartości  rozwiązywanych problemów? Nad tym zastanowimy się w następnej, ostatniej części tego raportu.

Potencjalne zastosowania

Pierwszy segment zastosowania Erasure Protocol jest chyba po lekturze tych kilku stron oczywisty. Chodzi o mechanizm pozwalający z jednej strony na pozyskiwanie wiarygodnych informacji. A z drugiej strony za wynagradzaniu ich dostawców. O tym, co można by zrobić w oparciu o ten schemat opowiemy sobie za chwilę.

Najpierw chcę chwilę skupić się na innym, być może nie oczywistym zastosowaniu. Jest nim budowanie wiarygodności i zaufania. Zwróćmy uwagę, że protokół tak naprawdę nie wymaga od nas odpłatnego przekazywania informacji. Możemy ograniczyć się do informacji bądź kwestii, za którą ręczymy swoim zastawem. Bez pozyskiwania z tego tytułu wynagrodzenia w protokole.  Po co i w jakich kontekstach miałbym to robić? Aby sygnalizować rzeczywistą wartość informacji, z którą chcę dotrzeć do ludzi. Wyobraźmy sobie mechanizm, w którym w serwisach społecznościowych zastawiamy pewną wartość pod naszym postem. Dajemy tym samym znać algorytmom, że naszym zdaniem jest on bardziej wartościowy niż zazwyczaj. Ponieważ ręczymy za to pieniędzmi, system wyświetla nasz post większej ilości osób. Jeśli informacja ta jest przez nich odebrana pozytywnie, to super. My dotarliśmy z naszą wiadomością do większego audytorium. A odbiorcy otrzymali wartościowe dla nich treści. Jeśli jednak czytelnicy uznają treści za bezwartościowe, to mogą oni wywołać spalenie naszego zastawu. Poniesiemy koszt ekonomiczny. Co więcej historia naszego zastawu zostanie zapamiętana i będzie budowała naszą wiarygodność. Jeśli mało kto “reklamował” nasz post, to wiarygodność nasza się zwiększa. Będzie nam łatwiej w przyszłości dotrzeć do większej ilości ludzi. Z drugiej strony, jeśli dużo osób “zareklamuje” nasz post, nie tylko stracimy nasz zastaw, ale w przyszłości będzie nam trudniej dotrzeć szerszego grona przy wykorzystaniu odbiorców. Będzie to nas więcej kosztować, jeśli chodzi o wartość zastawu i współczynnik jego spalania.

Na stronie protokołu znajdziemy jeszcze kilka innych hipotetycznych przykładów wykorzystania protokołu do budowania podstaw zaufania. W aplikacjach randkowych, takich jak Tinder, użytkownicy mogę zastawiać wartość, dając tym samym sygnał, że po pierwsze rzeczywiście stawią się na randce, a po drugie podczas spotkania będą trzymać godny poziom. Podobny mechanizm budowania wstępnego zaufania można wykorzystać w aplikacjach typu Couch Surfing. Jest to platforma, w której ludzi nocują się nawzajem w swoich domach za darmo. Tutaj też większe zaufanie wzbudzi osoba, które zastawi jakąś wartość pod pryzmat swojego pobytu w Twoim mieszkaniu.

Powróćmy teraz do pierwszego, najbardziej oczywistego zastosowania protokołu. Wynagradzania dostawców wiarygodnych informacji, przy jednoczesnym zwalczaniu spamu. Informacji o wątłej wartości, której weryfikacja może być kosztowna.

Najbardziej oczywisty przykład, to przeniesienie pierwotnej roli tokenu NMR z zamkniętego funduszu Numerai i świata tradycyjnych akcji, na otwarty świat blockchain. Aż się prosi, aby w oparciu o analogiczny rynek informacji zbierać informacje o sygnałach na krypto i potraktować je jako silnik inwestycyjny zdecentralizowanego funduszu inwestycyjnego w krypto. The DAO 2.0. 

A jakie zastosowanie protokołu Tobie przychodzą do głowy? Podziel się nimi w komentarzu

Podsumowanie

Numerai to projekt, który jest na rynku już 5 lat. Do tej pory jego token Numeraire (NMR) nie przebił się jednak do masowej świadomość krypto zapaleńców. Zapewne wynikało to z faktu, że przed większość czasu token ten pełnił funkcje w niszowym, zamkniętym ekosystemie. Zmieniło się to wraz z generalizacją wykorzystywanych w Numerai mechanizmów i stworzenia protokołu Erasure. W którym NMR pełni kluczową rolę. Ten ruch, wraz uruchomieniem pierwszych aplikacji, jak Erasure Quant oraz Erasure Bay, stał za ostatnią falą dynamicznych wzrostów (500 procent w miesiąc). Co czeka nas w przyszłości? Jeśli chodzi o NMR to jestem byczy jak cholera. Przeciągu kilku lat możemy mieć tutaj miliardową wycenę. Tak jak projekty DeFi stworzyły pojęcie money legos, tak projekty takie na Erasure Protocol czy Ocean Protocol, mogą doprowadzić do powstania zdecentralizowanych klocków lego do weryfikacji i optymalnego wykorzystania danych. A jak nie raz słyszeliśmy, dane to ropa XXI wieku.

Są rzeczy jakie nie śniły się nawet filozofom. Na przykład jak jednym kliknięciem dokonać transakcji na krypto, na tej giełdzie, na której będzie to dla nas najbardziej korzystne.  Dziś opowiemy sobie o zdecentralizowanym ucieleśnieniu tej wizji.

Continue reading →

Z jednej strony tradycyjny sektor finansowy coraz bardziej interesuje się kryptowalutami i technologią blockchain. Z drugiej strony to blockchain i decentralizacja coraz śmielej wchodzą w miejsce tradycyjnego sektora finansowego. W tego darmowego webinaru dowiesz się, w jaki sposób możesz inwestować w surowce na blockchainie. Bez zakładania rachunku u brokera. Bezpośrednio z Twojego portfela.

Continue reading →